بلوغ از چشم انداز دین
بلوغ از چشم انداز دین
آیه مبارکه 59 سوره نور می فرماید:
وَ اِذا بَلَغَ الاطفالُ مِنکُم الحُلُم فَلیَستئذِنُوا کَمَااستَئذَنَ الَّذینَ مِن قَبلِهِم...
آنگاه که اطفال شما به حد بلوغ حلم رسیدند باید مانند سایر بالغها با اجازه وارد شوند.
آیه کریمه بلوغ را با «حُلُم» آورده است یعنی رسیدن به حالتی که نوجوان می تواند بردباری داشته باشد. چون در اینجا می فرماید: وقتی کودک به این سن رسید باید اجازه بگیرد، چرا که به کودک نمی شود گفت صبر کن، حُلُم اینجا از ریشه حِلم به معنی، صبر و شکیبائی و طاقت گرفته شده، و این بر خلاف افکار عمومی است که فقط بلوغ را معادل احتلام و توانایی باروری میپندارند، در فرهنگ قرآنی به جنبه های تکامل عقلانی و رسیدن به حالت بردباری و تحمل که کودک فاقد آن است و نیز تمام و کامل شدن خلق انسان تا مرحله باروری بی آنکه کمال او پایان یافته باشد اطلاق می شود، در حقیقت دین مصرانه می خواهد جنبه غیر عینی تر اما اساسی تر این تحول را مورد توجه قرار دهد و این تحول دریچه و راهی باشد که فراسوی معنویات، نه صرف پنجره ای بسوی شهوات.[1]
سید بن طاوس بلوغ را نعمتی می داند که تمام شکرگزاران از شکر آن عاجز مانده اند در این خصوص در کتابی را که هنوز فرزندش در دوره کودکی است برایش مینوشته است چنین میآورد:[2]
«فرزندم! خداوند شرف و عنایت و تحفه های کرامت خود را بر تو مضاعف گرداند. بدان! که خداوند وقتی تو را به شُرف تکلیف به معرفت خود، به معرفت رسول(ص) خود و معرفت ائمه اطهار(ع) و معرفت شریعت خود در قیام به وظایف عبادی مشرف فرماید از بزرگترین احسانها و نعمتها برتوست که تمام شکرگزاران از شکر آن عاجزند.»
دین دوران بلوغ را دوران مشکلات، ترس، تشویش، خشم، حسادت، حقایت، ناکامی و یا تعارض و افسردگی .... نمی داند، بلکه این مقدس اسلام در مجرای صحیح الهی بلوغ را راهی بسوی سعادت می داند که ورود نوجوانان را به آن خیر مقدم می گوید و با آمیزه های مذهبی می توان این برهه را بسیار آرام و مطمئن گذارند بخصوص اگر تحت روندی انجام شود که به درونی کردن ارزشها بیانجامد. دین می گوید در این برهه و دوران به جوانان و نوبالغان نگرشی شایسته و همراه مثبت گرائی داشته باشیم به آنها فرصت و وقت موفقیت بدهیم.
روی همین اساسات است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به خوشرویی و خوش برخوردی و تکریم جوانان توصیه و سفارش مینماید.
اُوصیکُم بالشَّبان خیراً فَاِنَّهم اِرقَّ اَفئِده[3]
شما را به نیکی با جوانان سفارش می کنم زیرا آنها قلبی انعطاف پذیر دارند.
[1] فلسفه هایی برای تعلیم و تربیت اسلامی ص222.
[2] کتاب مذکور تحت عنوان کشف المحجه لثمره المهجه «نشان راه برای میوه دل» نام دارد.
[3] الحدیث / مرتضی فرید ج1 ص349.