تغییرات جسمی در دوران بلوغ

ساختمان بدنی اطفال دختر و پسر شباهتهای زیادی به یکدیگر دارند و از تفاوتهای کمتری برخوردار می باشند، ولی با افزایش رشد و نزدیکی به سن بلوغ این تفاوتها به بیشترین حد خود می رسد.[1]

برای درک بهتر این تغییر به حالت سویتا توجه کنیم:

«سويتا 12 ساله است، او طی سال گذشته وزنش حدود 6 کیلوگرام اضافه شده و همچنان بر اندازه قد او نیز 5/7 سانتی متر افزوده شده است. بدن او چربی بیشتری پیدا کرده و در مقایسه با یکسال پیش از انحنا و قوس بیشتری برخوردار شده است.

عادت ماهوار او تقریباً آغاز شده، همچنان در اندامهایش تغییرات دیگری نیز بوقوع پیوسته است، او دربارۀ تغییرات بدنی خود حساس و ناراحت است، زمان زیادی را در مقابل آینه می گذارند، این تغییرات گاهی در او احساس غرور بوجود می آورد، مسئولیت پذیری او هم از گذشته بیشتر شده است.»

در دوران بلوغ، اندامهای مختلف بدن تکامل پیدا می کنند، عادت کردن به این تغییرات مدتی طول می کشد، این تغییرات در دختران شامل افزایش قد و وزن، بزرگ شدن پستانها، گرد شدن یا عریض شدن لگن خاصره یا باسنها و رانها، رشد مو در قسمت‌های زیر بغل و شرمگاه.

افزایش قد در حدود 6 الی 11 سانتی متر در یکسال می باشد.

در بدن، سیستم دوران خون هم دچار دگرگونی می شود و با افزایش سن از تعداد ضربان قلب هم کاسته می شود و بر ثبات و یکنواختی آن افزوده می‎شود. در دوران بلوغ تعداد ضربان قلب به 60 الی 80 بار در دقیقه می رسد.

مهمترین نشانه تکامل این تغییرات شروع قاعدگی یا عادت ماهوار است. شروع «عادت» بیشتر در سن 12 تا 13 سالگی اتفاق می افتد.

از دیگر تغییراتی که در روی، گردن یا حوالی شانه ها در روی جلد تبارز می کند جوش یا دانه های غرور جوانی است که این دانه ها با نوک سیاه و سپید در جلد خودنمایی می کنند.

جدول ذیل تغییرات را هنگام بلوغ بیان می کند.

نوع تغییر

شماره

تغییر و نازک شدن صدا

1

دانه های صورت و گردن یا حوالی شانه ها

2

رشد موی زیر بغل و...

3

تغییر ناگهانی وزن و قد

4

ظهور قاعدگی در 12 یا 13 سالگی

5

بزرگ شدن سینه ها

6

افزایش بافتها و انساج اطراف نوک سینه همراه با ماده رنگی

7

فعالیت غدوات عرق زیر بغل

8

افزایش محیط و قطر لگن خاصر

9

 

[1]   روانشناسی رشد / سوسن سیف و...